Алфавитдиз мугьманвиле

АЛФАВИТ вуч ятIа гаф,
Заз са жуьре чир хьана.
Амма адан гьар са гьарф,
Зун паталди сир хьана.
 
А - гьарфунихъ кьетIенвал
Ава, халис игитдин.
Адахъ ава уьткемвал,
Кьиле хьун алфавитдин!
 
Б - гьарф – чIехи буба я,
Ам чи баде, бах я чи.
Гьунарриз ам зурба я,
Кьисмет хьанвай бахт я чи!

В - гьарфунихъ кьил ава,
Дустар вичел чIугвадай.
ЧIехи тир кьве вил ава,
Вилик физ, рехъ аквадай!
 
Г – гьарфни чаз герек я,
КIелиз, кхьиз чир ийиз.
Дуствал хуьниз зирек я,
Вичикай кьве кIир ийиз!
 
Гъ – гьарфунихъ, гъваш лугьуз,
Школадиз аялар;
Вилик къачу кIвач лугьуз,
Ава къени хиялар!
 
Гь – гьарфуниз гьахъ кIанда,
Гьялдай чIавуз месэла.
Таб гаф адаз дакIанда,
Гьахъ алудиз рикIелай!

 

 

Д – гьарфунихъ тик далу
Гала чIехи дагъ хьтин.
Дуьзвал кIанда акьуллу,
Бул бегьердиз багъ хьтин!
 
Е – гьарф – еб я цIил хьтин,
Куьруь ийиз кьатIнавай.
Ризкьи – ем я, къуьл хьтин,
Санал гатIуз кIватIнавай.
 
Ё—гьарфни чун дустар жезва,
Ёлка туькIуьрдай чIавуз.
Аяз буба устIар жезва,
Эквер куькIуьрдай чIавуз.
 
Ж – гьарфуни сирнавар
Ийида кьве патахъди.
ТIарам кьуна жилавар,
Ялда тек са къвалахъди!
 
З – гьарф, гьелбет, вилик физ,
Зарбвал, йигин зегьмет я.
Са кьатI пер хьиз, чилик физ,
Адаз хуш кар гьуьрмет я!
 
И – гьарфуниз инсанвал
КIанда илим чир ийиз.
Хуш я рикIиз хъсанвал,
Гьар кIваликай хуьр ийиз!
 
Й – гьарфуниз рагъ алай
Йикъар  кIанда хьайитIа.
Йифер, вилел нвагъ алай,
Хуш туш, марфар къвайитIа!
 
К – гьарфуниз физ вилик,
КIанда даим килигиз.
Ачух сесер кьаз гъилик,
КIанда вичихъ гилигиз!
 
Къ – гьарфуниз нез къафун,
КIанда гьар къуз фахъ галаз.
Вилик кватIан буш руфун,
Дуьзвал кIанда гьахъ галаз!
 
Кь – гьарфуниз са кьадар
Кьенят, кьутIун хуш я кар.
Келле авай арифдар,
КIанда тавун кар – инкар!
 
КI – гьарфуниз кIел авун
КIанда, кIватIун, пай авун,
Месэлаяр гьял авун,
Эверайдаз гьай лугьун!
 
Л – гьарф я са аламат,
Къекъведай кьве кIвачелди.
Ам сагъни я, саламат,
Гьарфар чIугваз вичелди!
 
М – гьарфуниз – маншаллагь!
Ам масадахъ муьгьтеж туш.
Кхьиз хуш гьарф я, валлагь,
КIел ийизни рикIиз хуш!
 
Н – гьарфуниз намуслу
КIада чIугун зегьметар.
Кар вичелай тир аслу,
Багьабур тир къиметар!
 
О – гьарфунихъ, - кьил элкъвей,
Ава ракъин экв авай.
АватIани вил элкъвей,
Къир хьиз я ам тIвек авай!
 
П – гьарфуниз – пис-хъсан, 
Чириз кIанда виридаз.
Пара кьадар невс - нукьсан,
Я инсан яз хайидаз!
 
ПI – гьарфузиз пIинияр
Чарай чими вахт кIанда.
ПипIиш, хинкIар кинияр,
ТIуьн паталди бахт кIанда!
 
Р – гьарф – рагъ хьиз цавара,
Ргаз жеда гатухъди.
Циф акьалтна, авара,
Зайиф жеда зулухъди!
 
С – гьарфуниз – саламат
Хьунухь кIан эллерин.
Сабурлувал, адалат,
Хуш я мехъер-мелерин!
 
Т – гьарфуниз – тамамвал
КIанда гьар са кIвалахда.
Тарсар чириз, авамвал,
Терг ийиз кIанз, алахъда!
 
ТI – гьарфуниз тIа галай
Гаф, чIал кIандач, хиве кьун.
Хуш туш кар хатIа галай,
Гъиле рутут – живе кьун!
 
У-  гьарфуниз – уртахвал
КIанда кардин устIар хьун.
Хуш туш адаз кстахвал,
КIан я вири дустар хьун!
 
Уь – гьарфуниз шад уьмуьр
КIанда, уьзуьр галачир.
Куьлуь-шуьлуь кваз кьамир,
Арадал кар алачир!
 
Ф – гьарфунихъ фу гала,
Артухлама – къафунни.
Фал – берекат тIвар ала,
Фу нез кIандай руфунни!
 
Х – гьарф – кьве пад халидин,
Хатур хуьдай кас я ам.
Хуьруьн, мукьва-кьилидин,
Дуст гьарф хьуниз хас я ам!
 
Хъ – гьарфуниз – хъсанвал
Хуш я, даим ял ягъиз.
КIандач чIуриз инсанвал,
Фидайбур са къвал ягъиз!
 
Хь – гьарф – хьра чаранвай
ЦикIен ятIа, хьар хьтин?
Къах хьиз гатуз кьуранвай,
Гьер ятIа, тум квар хьтин?
 
Ц – гьарфунай – цан цадай
Ухшар къведа куьтендин.
Я дахьайтIа, тIан цадай
Буш къаб ятIа гетIедин?!
 
ЦI – гьарфуниз – цIийивал
КIанда гьар са кIвалахда.
Чаз – цIай, чун цIуз кIанивал,
Мидаим хуьз алахъда!
 
Ч – гьарфуниз чан кIанда,
Лигим хьанвай зегьметда.
Къуват амай кьван чанда,
Ялай касдиз гьуьрметда!
 
ЧI – гьарфуниз гьар чIавуз,
КIанда вичин чIехивал.
ЧIуру кар авурбуруз,
Хас туш кьилин рехивал!
 
Ш – гьарфуник шадвал, хъвер,
Ширинвал ква шуьрбетдин.
Адаз кIанда мел - мехъер,
Межлисар шад суьгьбетдин!
 
Щ – гьарфни – щётка гвай хьиз,
Мугьман хьанва чIалаз чи.
Ящик кьулун шапка хьиз,
Къвалал хьурай алаз чи!
 
Ы – гьарфуни кваз, дуьз лугьун,
Атанвай са мугьман я.
Бязи гафар жез савун,
Ам галачиз пашман я
 
Э – гьарфуни эвер гуз,
РикI хьуурзава зегьметдал!
Темпелбуруз къивер гузва,
Рахазва ам туьгьметдал! 
 
Ю – гьарфуни юрф, кул гваз,
Ша лугьузва юг вегьез.
Харчи-хуруш руг, фул кваз,
Катна физва, кьил элкъвез!
 
Я – гьарф - Яран сувар я,
КIандай яру пайдахар!
Ислягьбур чи цавар я,
Хуш я дустар, уртахар!
 
Алфвитда чи лезги
Ь, Ъ  знак ава.
Тахьун паталди муьскуь,
Чахъ ахъа тир рак ава.
_______
 Гьа и саягъ чи чIалан,
Алфавит – зи мугьман я.
Гьар са азар тир залан,
ТIал сагъардай дарман я!
 
Сажидинан чIаларни,
Куьн патал я аялар!
Тарсар чириз, яларни,
Ягъун хьуй куьн хиялар!

Комментарии

Сажидин Саиджа…

18.12.2015

Са ихьтин т1алабун ава. Аллагьдик умуд кваз, талукь тир ксари, чи лезги аялриз алфавит чириз хуш атун патал, заз ва мумкин я, маса юлдашризни, алфавитдин гьар са гьарфуниз талукь кьуд ц1ар шиир туьк1уьр лагьана1. Пис-хъсан ам к1елзавай юлдашиз чида ва абуру чпин фикирар лугьуда. За т1алабун, гьар са гьарфуниз, шиирдин манадив кьадай ва а гьарф яргъалди рик1ел аламукьдай шикилар ягъун я. Аллагь квез куьмек хьурай. Зун, жуваз гайи гьар са суалдиз жаваб гуз гьазур я. Эгер, завай вири гьарфариз кутугай шиирдин ц1арар багъишиз хьанвачт1а, куьн меслятрални амал ийиз гьазур я.