Дагъустандин халкьдин шаир Хуьруьг Тагьиран 120 йиc

Гъилевай йис машгьур писатерин ва маса деятелрин юбилейралди девлетлу я. Бубайри лугьудайвал, гьерен крчар гзаф еке хьуналди, абур залан жедай чка авач. Чунни гьакI я. Вири юбилейриз талукь материалар ва абурун чпин эсерарни гуз алахъда. Дагъустандин халкьдин шаир Хуьруьг Тагьиран юбилей жезвайдакай, ам республикадин общественностди лайихлудаказ къейд авун лазим тирдакай, алай вахтунда меркезда, Дербентда, Ахцегь районда ва масанра и вакъиадихъ галаз алакъалу яз кьиле тухузвай бязи крарикай малуматар чна идалай виликни газетда чапна. Къе чна шаирдикай гаф ам патавай чидай адан хуьруьнви муаллим, зегьметдин ветеран Керем Ибрагьимоваз гузва.

* * * 
Хуьруьг Тагьиран 120 йис тамам жезвай юбилейдин вилик заз жуваз патавай акур шаирдихъ галаз алакъалу бязи агьвалатар, крар рикIел хкиз кIанзава. Шаир зи хуьруьнви тирди хьиз, гьакьван руьгьдиз мукьва касни тир. ЧIехидахъ галаз - чIехиди, гъвечIидахъ галаз - аял хьиз рахадай. Заз ам собранийрални, бязи шад мярекатрални акуна. Гьамиша ада инсанар шадардай, мярекатар тешкилдай. Гьатта вич акьван чIехи дережадин - СССР-дин Верховный Советдин депутат тирлани, ада гьар садан гуьгьуьл кьадай. Межлисра кьве гъил хкажна, викIегьдиз кьуьлдай. Адан гафунихъ къуват авайди гьар сада гьиссдай. Хуьруьг Тагьир заз аял чIаварилай чидай. Зун 8-классда авай. Классдин руководитель рагьметлу Урдуханов Расул муаллим тир. Ада чи классдиз Тагьир халудиз теклифнавайдан хабар гана. Шаир атайла, чна вуч авун лазим ятIа, тагькимарна. Тагьир халудин кIвал гьа мектебдин патав гвай. Гзаф вахтара ам са гьинихъ ятIа фидайла, куьчедихъ галай ракIарай экъечI тавуна, вичин багъдин юкьвай агъуз атана, школадин гьаятдиз эвичIдай. Ахпа рекьиз (сефердиз) экъечIдай. И сефердани чна шаир атун вилив хуьзвай. Ингье ам, багьа инсан, чи вилик ква. Лезги чIалалди салам гана, ам муаллимдихъ элкъвена, вич Ахцегьиз физвайдакай хабар гана, са гъвечIи суьгьбетна. - Лагь, чан балаяр, за квез вуч гъана кIандатIа? Куьне хъсан кIела, хъсан къиметар къачу, сада-садаз гьуьрмет ая, гьуьрмет авай чкада адалат, берекат жеда, куьне хъсан кIелайла, куьн диде-бубадиз ва муаллимризни пара кIан жеда. Квез куьн, исятда авай хьиз, юхсул аквамир. Са, вахт къведа, куьне хъсандиз кIелайла, квекайни хуьруьз, кIвализ Ватандизни хъсан кьегьалар жеда… Чаз кIанзавай затIар чавай лугьуз хьаначир. Шаирдин тапшуругъ - хъсандиз кIелун чна хиве кьунай. Шаир хъфейдалай кьулухъ чна муаллимдивай ада лагьай “юхсул” гаф хабар кьуна. Муаллимди, чал алай гьал, чи кесибвал акурла, шаирди лагьай гаф я, лагьана гъавурда тунай. ЧIехи пай аялрал алай пекер лап иски тир. АлукIдай затI авачир. Дяведилай гуьгъуьнин четин йисар тир абур. Хуьруьг Тагьир чи патав ичIи гъиливди атанвачир. Ам хъфейдалай гуьгъуьниз муаллимди чаз ада гъайи пряникарни ширнияр пайнай. Абурун тIеам къени зи рикIелай алатзавач. Зи рикI аял чIавалай цлан газетрални алай. Са сеферда чи колхоздин контордин цлал гъилелди кхьенвай, шикилни чIугунвай газет алай. Шикилда векьин тая эцигзавайбур авай. Абурукай сад колхоздин бригадир Мегьамедов Эсед, муькуьдини адан езне, колхоздин складчи Гьажиев Агьмед (рагьметар гурай чпиз) тир. Векьер таядал вугузвайбурни абурун рухваяр тир. КIаникайни шиирдин кьве куплет ганвай. А цIарар кIелайла, чаз ам чи шаир Х.Тагьиран нугъат тирди якъин жезвай. Яцар куьмек къведалди Векьер кIватIзава Эседа. Тая куьтягь жедалди Куьмекзава Агьмеда. Эседни Агьмед Сад хьанава кьвед. КIвалахзава бед Векьер паталди. А вахтунда чи колхоздин гьар са бригададихъ 4-5 жуьт яцар авай. Заз чидай гьал, рагьметлу шаирди и 2 келима а девирдиз хас яз кхьейди тир... Тагьир халу гьакьван жумарт касни тир. Са сеферда устIар Давудов Мегьамедаз эверна, чи бубади са ракIарар ийиз тазвай. Михер гзаф кьит тир. Рак тамамариз 3-4 мих бес жедач. Диде зал гьавалат жеда, фена Тагьиран кIваляй 2 мих це лугьун паталди. Зун тефиз, гьуьжетар ийиз акурла, устIарди зун шаирдин ракIарал кьван рекье твада. За куьчедилай, “Гуьлуьшан баде, Глуьшан баде!”, лагьана, эверда. Кас акъатна такурла: “Тагьир халу, Тагьир халу!” лугьуз, эверна. Шаир вич кIваляй экъечIна. Кьилел са кIерпIек (кIукI) алукIнавай. - ГьикI хьана, хтул? Ваз вуч кIанзава? Вун нин хва я, чан бала? - хабар кьурла, за адаз зи дерди лагьана. Зи регъуьвал акурла, бала, вуна шумуд лагьай классда кIелзава лагьана, хабар кьуна. За 4-классда, лагьана, жаваб ганай. Ваз “Ватан” мани ни кхьенвайди ятIа чидани лагьайла, гьакъикъатда, заз ам гьа чи шаирди кхьенвайди чизвай. ЯтIани за гьа ктабда шиирдин кIанелай кхьенвайвал “Х.Тагьира” лагьана, жаваб гана. Шаирди заз са мили хъверна хьиз, мад акI ятIа, хтул, ваз чарасуз масмарар гана кIанда лагьана, са гъапа авай гьар жуьрединбур гъана зав вуганай... “Ма, хтул, школада хъсандиз кIела, вакай дидедиз хъсан бала жеда”, - лагьана, хуш келимайралди зун рекье хтунай...

 

Лезги газет

Рубрика

Комментарий кхьихь

Ограниченный HTML

  • Допустимые HTML-теги: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Строки и абзацы переносятся автоматически.