Эмираслан Гъанидин Вини ТIагьиржал хуьре (Азербайжан ССР-дин Кцlар район) 1851-йисуз дидедиз хьана. Кесиб лежбердин хизандай тир Эмираслан яшамиш хьайи девир зегьметчи халкь зулум-зиллетдин зунжурдавай, динди агъавалзавай ва дагъвийрин арадиз капитализмдин алакъаяр къвез башламишзавай аям хьана.
Зарияр
Зари Къурбан 1852-йисуз Куьре округдин Хпеж хуьре дидедиз хьана. Араб, туьрк ва лезги чIаларал савадлу жегьилди шиирар теснифиз ва чуьнгуьрдихъ галаз манияр лугьуз башламишна. Ам яваш-яваш лезги хуьрера машгьур хьана. X.
Шаир ва алим Гьажи Ибрагьим XIX асирдин кьвед лагьай паюна Самур округдин Ялахъ хуьре дидедиз хьана. ТIвар-ван авай алим Ялахъ Исмаил-эфендидин хва Ибрагьима вичин бубадин рехъ кьуна. Ялахъ Гьажи Ибрагьима эдебиятдин эсерар: шиирар, къасидаяр, мерсияр ва мсб.
Шихмегьамед XIX асирдин кьвед лагьай паюна Куьре округдин Мехкергъ хуьре дидедиз хьана. Лезги, араб ва туьрк чIаларал савадлу жегьилдикай малла хьана. Советрин девирда ам дустагъда туна, гьана кечмиш хьана. Мехкергъви Шихмегьамеда вичин эсерар дуьньядикай ("Дуьньядиз" ва мсб.
Зари Али I858-йисуз Самур магьалдин Муьгъверган хуьре дидедиз хьана. Хци зигъин авай жегьилди медресада диндин илимар ва РагъэкъечIдай патан чIалар чирна. Ада хайи хуьре фекьивал ва Советрин девирда гъвечIи къуллугъар авуна. I937-йисан буьгьтенрик акатна. М.
КIатIрухви Гьабибуллагь I860-йисуз Рутул магьалдин Агъа КIатIрух хуьре дидедиз хьана. Медресада чирвилер къачур жегьилди гзаф йисара Куьре округдин Бут хуьре фекьивал ва къазивал авуна, ина бине кутуна. KI. Гьабибуллагьа, вич туьрк яз, шиирар лезги чIалал ва лезги халкьдикай теснифна.
Бажарагълу шаир, рабочий классдин вафалу векил ахцегь Гьажи 1868-йисуз Ахцегьрин хуьре кесиб лежбердин хзанда дидедиз хьана. Ада хайи хуьре Малла Мирзедин медресада кIелна. Ахцегь Гьажи фад етим хьана. Ада идаз-адаз кIвалахиз хзан хуьзва.
ЧIехи шаир ва камалэгьли, лезги ва Дагъустандин XX асирдин литературайрин классик СтIал Сулейман 1869-йисуз Куьре округдин Агъа СтIал хуьре дидедиз хьана. Буба амай етимдиз кIелдай мумкинвал хьанач, ам уьмуьрдин эхирдалди савадсуз яз амукьна.
XIX асирдин эхирда Куьре округда мазан дишегьли КьепIир Айисат машгьур хьана. Айисатан манияр халкьдин къайдада теснифнавай бейтер я. Абур яшайишдин хъсан ва пис терефрикай, сад-садаз кьисмет тахьай жегьилрикай, михьи муьгьуьббатдикай суыъбетзавай куьруь эсе-раря. КьепIир Айисатан манияр Ш.
ЧIилихъ Абдулгьамид 1873-йисуз Куьре округдин (гилан СтIал Сулейманан тIварунихъ галай район) ЧIилихъ хуьре кесиб лежбер Демиран хизанда хана. Агъур уьмьурди гьелекнавай Демир вахтсуз кечмиш хьана ва адан юлдаш Хатус са шумудра гъуьлуьз хъфиниз мажбур хьана.